Lid worden!
zlto---gerard-aarts---asten-heusden-126412

Ruimte voor glastuinbouw en TOV

De Nederlandse tuinbouw heeft wereldwijd een koppositie op het gebied van (teelt)techniek, duurzaamheid en productiewaarde. Onze tuinders zorgen iedere dag voor producten van de hoogst mogelijke kwaliteit, zoals groenten, fruit, bloemen, bomen, planten en plantmateriaal. Om die koppositie te behouden moeten tuinders de ontwikkelruimte krijgen die ze verdienen. 

zlto---gerard-aarts---asten-heusden-126412

ZLTO vindt dat de groei van solitaire kassen en glastuinbouwclusters mogelijk gemaakt moet worden, en nieuwe glastuinbouwclusters moeten kunnen ontstaan. Daarbij moet ook goed gekeken worden naar de energievoorziening en de benutting van reststromen. Ook permanente teeltondersteunende voorzieningen (TOV) moeten mogelijk zijn, aansluitend aan een bestaand bouwvlak. In dit dossier werken ZLTO en Glastuinbouw Nederland samen. 

Tuinbouw in transitie 

De tuinbouwsector staat in het middelpunt van veel veranderingen. Zo verschuift de consumptie steeds meer van dierlijk naar plantaardig voedsel. Dat is een enorme kans voor de sector. Consumenten eisen daarnaast een steeds hogere kwaliteit van hun voedsel, bloemen en planten. Ze vragen steeds meer om lokale, traceerbare en soms ook biologische producten, geproduceerd met weinig emissies en gewasbeschermingsmiddelen.  

Intussen wordt telen in de open lucht steeds uitdagender door extremere weersomstandigheden. Ook wordt het steeds moeilijker om voldoende gekwalificeerd en bereidwillig personeel te vinden in de tuinbouw.  
Een duurzaam antwoord op deze vraagstukken is meer productie in kassen en op teeltondersteunende voorzieningen. De tuinbouw pakt deze uitdagingen graag op, maar heeft daarvoor wel ruimte nodig. Zowel fysieke ruimte als ruimte in beleid en regelgeving: ontwikkelruimte. Met een bloeiende, toekomstbestendige tuinbouwsector kan Nederland rekenen op een sector die bruist van de innovatie, die veel economische waarde toevoegt en die heerlijke en gezonde producten maakt. 

Kansen voor Noord-Brabant

De concept Omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant (september 2020) biedt meer ruimte voor de kracht, groei en bloei van de glastuinbouw. Dat is positief en doet recht aan de behoefte die glastuinbouwbedrijven en ondernemers met teeltondersteunende kassen hebben. Eveneens positief is dat in dit concept ook gekozen wordt voor het gelijkwaardig stellen van doorgroeigebieden aan vestigingsgebieden. Daarmee zou meer ruimte kunnen ontstaan voor de ontwikkeling van glastuinbouw in die doorgroeigebieden.  

Standpunt  

  • De (glas)tuinbouw verdient ontwikkelruimte om een nog vitalere en duurzamere sector te worden.
  • Om te voldoen aan de groeiende behoefte aan bedekte teeltvoorzieningen moet er meer ruimte komen voor teeltondersteunende voorzieningen op agrarische bedrijven
  • De aanwezigheid van glastuinbouw biedt oplossingsrichtingen op het gebied van energie & klimaat voor andere functies en het is bij uitstek een rol van de provincie om fysieke verbindingen tussen sectoren te faciliteren en te initiëren. De sector gaat graag actief met de provincies samenwerken om aankomende planperiode meer koppelingen te realiseren. 

Standpunt (Glas)tuinbouw en TOV in Noord-Brabant

ZLTO vindt dat:

  • De provincie de ruimte moet geven om bestaande, solitaire glastuinbouwlocaties verder te laten groeien dan het op dit moment toegestane maximum van 3 hectare. Dat dient een economisch en maatschappelijk belang.

  • Indien de provincie ervoor kiest de groei van de oppervlakte solitaire glastuinbouw en teeltondersteunende kassen te begrenzen, dan gaat onze voorkeur uit naar toepassing van een eerlijk systeem waarmee solitaire glastuinbouwbedrijven en bedrijven met teeltondersteunende kassen ontwikkelingsruimte kunnen verdienen. Zo'n systeem kan borgen dat de ontwikkeling van solitaire glastuinbouw op een verantwoorde plaats vindt, in het belang van ondernemers en provincie. Een ruime bouw-sloopregeling, verplaatsing en energiebesparing kunnen hier onderdeel van zijn. Doel is dat ondernemers daadwerkelijk ontwikkelingsruimte krijgen voor hun bedrijf. Dit systeem zou pas ingezet moeten worden bij ontwikkelingen boven de huidige maximum maten in de interim omgevingsverordening. ZLTO denkt graag met de provincie mee over de invoering en toepassing van zo'n systeem.

  • De provincie de regie moet nemen om clustergebieden van glastuinbouw te (helpen) ontwikkelen, in het bijzonder in relatie met kansrijke omgevingsfactoren, zoals bronnen van warmte en/of CO2.

  • De vestigingsgebieden daadwerkelijk beschikbaar gemaakt moeten worden voor glastuinbouw. Hier moeten geen nieuwe functies worden toegelaten, behalve als die zijn verbonden aan een glastuinbouwbedrijf of die ondersteunen.

  • De begrenzing van de clustergebieden moet worden uitgebreid waar uitbreiding voor ondernemers gewenst is.

  • Er meer ruimte en duidelijkheid moet komen voor glastuinbouwbedrijven in de huidige doorgroeigebieden voor glastuinbouw.

  • Nieuwvestiging van één of meerdere glastuinbouwbedrijven mogelijk moet zijn op een locatie naast een restwarmtebron, wanneer deze restwarmte wordt benut.

  • Verplaatsing van een solitaire glastuinbouwlocatie mogelijk moet zijn als dit past binnen de omgeving.

  • Teeltondersteunende voorzieningen mogelijk gemaakt moeten worden in de bedrijfsvoering van een moderne tuinder, mits behoorlijk passend in het landschap. In het beleid moet ruimte komen om permanente teeltondersteunende voorzieningen tegen een bestaand bouwvlak te realiseren. Een weg of watergang tussen bouwvlak en permanente teeltondersteunende voorzieningen moet hierbij geen beperking meer vormen. 

  • Op grondgebonden teeltbedrijven ruimte moet zijn voor teeltondersteunende kassen tot 1,5 ha. Bijvoorbeeld voor de teelt van zachtfruit of het opkweken van bloemen, planten en bomen.

  • De provinciale overheid in samenwerking met ZLTO en Glastuinbouw Nederland een verkenning moet uitvoeren naar mogelijke nieuwe vestigingsgebieden voor glastuinbouwclusters. Daarbij moe de energietransitie in gedachten gehouden worden.

  • Gemeenten moeten meewerken aan de ontwikkeling van kassen en teeltondersteunende voorzieningen conform de wensen van de lokale ondernemers. 

Standpunt (Glas)tuinbouw en TOV in Zeeland

ZLTO vindt dat:

  • De provincie ruimte zou moeten geven om bestaande, solitaire glastuinbouwlocaties verder te laten groeien tot 4 ha.

  • Als de provincie de groei van de oppervlakte solitaire glastuinbouw wil begrenzen een (sloop)regeling een optie is. Bij zo’n regeling kan een ondernemer uitbreiden tot boven de 3 hectare mits er voor de uitbreiding boven drie hectare op een andere solitaire locatie evenveel kas wordt gesloopt.

  • Ontwikkeling van glastuinbouwbedrijven boven de 4 hectare mogelijk moet zijn, op basis van maatwerk

  • Om beëindiging van "ongewenste" solitaire locaties (nabij woonkernen, recreatieterreinen of natuurgebieden) te faciliteren de provincie verplaatsing en/of herontwikkeling van deze locaties moet stimuleren, zodat die beter aansluit op de omgeving.

  • De provincie de regie moet nemen om de clustergebieden van glastuinbouw te (helpen) ontwikkelen, in het bijzonder in relatie met kansrijke omgevingsfactoren, zoals bronnen van warmte en/of CO2.

  • De begrenzing van de clustergebieden moet worden bekeken en eventueel worden uitgebreid waar uitbreiding voor ondernemers gewenst is.

  • Geconcentreerde nieuwvestiging van glastuinbouw in Zeeland mogelijk moet blijven. De provinciale overheid moet in samenwerking met ZLTO en Glastuinbouw Nederland een verkenning uitvoeren naar mogelijke nieuwe concentratiegebieden voor glastuinbouwclusters. Daarbij moet de energietransitie in gedachte gehouden worden.

  • Nieuwvestiging van één of meerdere glastuinbouwbedrijven naast een restwarmtebron mogelijk moet zijn op een locatie, wanneer deze restwarmte wordt benut. 

Wanneer zijn wij tevreden?  

De ZLTO-lobby op het gebied van glastuinbouw en TOV is geslaagd als onze leden de ontwikkelingsruimte krijgen die ze verdienen en de kracht en potentie van de sector wordt omarmd. Daarnaast willen we de samenwerking binnen de sector en haar ketens versterken door een haalbaarheidsonderzoek te doen naar de oprichting van een Greenport Brabant. Binnen een Greenport kunnen denk- en slagkracht elkaar ontmoeten en ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden de handen ineenslaan. 

Wat doet ZLTO? 

ZLTO heeft in 2017 samen met Glastuinbouw Nederland de 'Sectorvisie Glastuinbouw Zeeland' geschreven, als input voor de Omgevingsvisie Zeeland. 
Ook heeft ZLTO in 2019 met Glastuinbouw Nederland de ‘Visie Glastuinbouw en Teeltondersteunende voorzieningen Noord-Brabant' uitgewerkt, na diverse bijeenkomsten met leden.  
 
ZLTO en Glastuinbouw Nederland behartigen samen de belangen van hun leden op basis van deze visies. Dat doen ze door gesprekken te voeren met de provincies Noord-Brabant en Zeeland, gemeenten en andere stakeholders op bestuurlijk en ambtelijk niveau. We zitten aan tafel bij de beleidsprocessen die betrekking hebben op de glastuinbouw, zoals de totstandkoming van de Brabantse omgevingsverordening, de Zeeuwse omgevingsvisie 2021 en de Zeeuwse omgevingsverordening. In deze omgevingsvisie en -verordeningen wordt onder andere het beleid voor glastuinbouw en teeltondersteunende voorzieningen vastgelegd.