Zeeuwse mineralenkringloop meer sluitend

Zeeland is bij uitstek een akkerbouwprovincie. De mest die akkerbouwers en telers op hun land gebruiken, wordt voornamelijk aangevoerd uit andere regio’s. Maar door ontwikkelingen in de Nederlandse veehouderij daalt het aanbod van mest, en dreigt er op termijn een tekort te ontstaan in Zeeland. ZLTO komt in actie om te zorgen voor voldoende beschikbaarheid van benodigde meststoffen. 

Header website_0000s_0006_P. Van Hedel bemesten gierton

Akkerbouwers en telers in Zeeland gebruiken dierlijke mest om hun bodemvruchtbaarheid op peil te houden en gezonde gewassen te kunnen telen. De juiste meststoffen op het juiste moment zijn cruciaal in hun bedrijfsvoering. De enkele honderden veebedrijven die gevestigd zijn in de provincie produceren lang niet genoeg mest om in de behoefte van telers en akkerbouwers te voorzien. Om dit tekort aan te vullen wordt mest van elders aangevoerd. Een groot deel daarvan komt uit Noord-Brabant. 

Er is op dit moment nog sprake van voldoende mestaanbod in Nederland. We komen van een overschot-situatie, maar dat overschot daalt hard. Veel veehouders worden gesaneerd of besluiten hun bedrijf te beëindigen. Afhankelijk van de uitwerking van het nieuwe regeerakkoord, verwachten we dat op landelijk niveau het overschot binnen een aantal jaar verandert in een tekort. De beschikbaarheid van mest in Zeeland komt dan in gevaar. 

ZLTO denkt dat het tekort te voorkomen is als we nu in actie komen. Bijvoorbeeld door vraag en aanbod aan elkaar te verbinden en te zorgen dat de aanvoer van mest naar Zeeland geborgd wordt. Bovendien is er nog ruimte in Zeeland voor de vestiging of uitbreiding van veehouderij. Die ruimte moet benut worden, want de door de maatschappij gewenste kringlooplandbouw is niet mogelijk zonder veehouderij. 


Hoe gaan we dat bereiken? 

ZLTO wil in overleg met de provinciale overheid duidelijkheid krijgen over de ruimte voor de vestiging of uitbreiding van veehouderij in Zeeland. Waar zit die ruimte precies en hoe kunnen we die ontsluiten? Daar richt de lobby van ZLTO zich de komende tijd op. Ook moeten we koppelkansen benutten: een veehouder die in Noord-Brabant niet verder kan door bijvoorbeeld stikstofregels, wil misschien verhuizen naar Zeeland. We sporen de provincie aan om te overleggen met Noord-Brabant. 

De lobby van ZLTO en LTO richt zich nadrukkelijk op een praktisch, werkbaar en haalbaar mestbeleid op landelijk en Europees niveau. Voor de Zeeuwse kleigrond moet voldoende bemestingsruimte zijn om aan de behoefte van de gewassen te voldoen en het opbrengende vermogen van de grond op peil te houden. Dit is maatwerk en vraagt een andere insteek dan voor andere grondsoorten.  

ZLTO kan daarnaast een rol spelen in het verbinden van partijen in de markt. De vraag naar mest in Zeeland willen we actief koppelen aan het aanbod elders in het land. Zo willen we de beschikbaarheid van mest voor Zeeland stimuleren. Het gaat daarbij om zowel bewerkte als onbewerkte mest. 

Kennisoverdracht zien we ook als een belangrijk onderdeel van dit speerpunt. De mestmarkt beweegt van een overschot naar een tekort en de regelgeving staat onder druk. Dat zal invloed hebben op het boerenbedrijf, zowel op de financiën als op de manier van telen. We moeten zorgen dat ondernemers een plan hebben voor de lange termijn en zich niet laten verrassen door de veranderingen.

Ons standpunt

  • De aanvoer van dierlijke mest naar Zeeland moet worden veiliggesteld. We moeten vraag en aanbod zo goed mogelijk aan elkaar verbinden. 

  • Er moet duidelijkheid komen over welke ruimte er in Zeeland is voor de vestiging of uitbreiding van veehouderijen. 

  • Akkerbouwers en telers op kleigrond moeten genoeg meststoffen kunnen toedienen, naar behoefte van het gewas en passend bij de eigenschappen van de bodem. Daarvoor moet landelijke en Europese regelgeving voldoende ruimte geven. 

  • Ondernemers in Zeeland moeten goed worden voorbereid op de (financiële) gevolgen van veranderingen in de mestmarkt. Die markt is namelijk volop in beweging. Het vraagt aandacht om de gevolgen hiervan op bedrijfsniveau goed in beeld te krijgen. 

Veelgestelde vragen

  • Hoe ziet de mestmarkt er nu uit in Zeeland? 

    • Van de 2,3 miljoen m3 dierlijke mest die jaarlijks nodig is in Zeeland, wordt ca. 1,6 miljoen kilo van elders ingevoerd. Het gaat vaak om drijfmest, vooral uit Noord-Brabant en Vlaanderen. Per saldo zijn dat 45.000 vrachtwagens die jaarlijks worden aangevoerd.  
  • Wat betekent de veranderende mestmarkt voor de teler? 

    • Voor akkerbouwers en telers is de beschikbaarheid van de juiste meststoffen of het juiste moment cruciaal. Dat is de basis voor hun bedrijfsvoering. Een gezond gewas als basis voor het produceren van voedsel. 

      Als beschikbaarheid van meststoffen geen vanzelfsprekendheid meer is, zal een ondernemer hierop zijn strategie aan moeten passen. Welke partijen kunnen hierin faciliteren en welke meststoffen zijn voor de lange termijn het meeste geschikt om in de behoefte te voorzien? 

      Zodra er schaarste ontstaat, ontstaat er prijsverhoging. De akkerbouwproducten krijgen te maken met een verhoogde kostprijs en het is de vraag of deze in de opbrengstprijs wordt gecompenseerd. 

      Drijfmest bestaat voor een aanzienlijk aandeel uit water en dat zorgt voor veel volume en dus veel transportbewegingen. Vanuit de klimaatopgave is dat niet gewenst. Dat kan anders. Door mest in een vroegtijdig stadium te bewerken kan het volume worden gereduceerd zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van het mestproduct. Sterker nog, mestbewerking biedt tevens kansen om meststoffen op maat te produceren. Deze tendens is ingezet en zet naar verwachting door.  

  • Waarom is er is er nog ruimte voor veehouderij in Zeeland? 

    • De provincie sloot jaren geleden de deur voor nieuwe intensieve veehouderijen. Tegelijkertijd wordt er gesproken over kringlooplandbouw. Als je daar meer invulling aan wil geven zullen de regels minder star moeten worden. Er zijn zeker genoeg plekken in de provincie waar uitbreiding van veehouderij nog kan, bijvoorbeeld als neventak bij bestaande bedrijven. Je moet daarvoor eerst de wensen en plannen van zittende boeren inventariseren. Let wel: het is niet de bedoeling om deur open te zetten en alles binnen te laten. Het is maatwerk en moet passen in het gebied en binnen de regelgeving. Dat is uitdagend, maar met moderne stallen en gericht toedienen van mest zijn er kansen en die moeten we gezamenlijk in beeld brengen. 
  • Is volledig gesloten kringlooplandbouw mogelijk in Zeeland? 

    • Gelet op de huidige verhouding tussen akkerbouw, tuinbouw en veehouderij en de huidige regels rond het vestigen van nieuwe veehouderijbedrijven is het een utopie om in Zeeland tot een gesloten kringloop te komen. Het is wel zaak om de mogelijkheden die er zijn zo goed mogelijk te benutten.

Uitgelicht project RECUPA: Recirculatie technieken trayvelden in aardbeienteelt

Uitgelicht project BodemUP: Haal meer uit je bodem

Bekijk alle projecten

Onze leden vertellen

Bekijk alle ledenverhalen
  • Heiko van Berlo - breed

    Heino van Berlo: ‘Lidmaatschap zie ik als zelfontplooiing’

  • jacky Dieleman

    Jacky Dieleman: ‘Geef geen commentaar als je er zelf niets aan doet’

  • stijn bierkens - breedte

    Stijn Bierkens: ‘Belangrijk dat er een organisatie is waar je bij hoort’

ZLTO Ledenvoordeel

Bekijk al het ledenvoordeel
  • Header website_0000s_0020_Tielemans computer pc binnen werken

    KPN mobiele telefonie en internet/tv | 5% korting

  • Header website_0000s_0050_zon op dak

    Zelf energie opwekken

  • Header website_0000s_0023_Stal in aanbouw advies

    Dakactie Eternit | € 0,35 per m2

  • Header website_0000s_0049_boeren ondernemers praten met elkaar discussie tuinders leden in gesprek

    Selecta koffie | 20% korting op ingredi├źnten

  • Header website_0000s_0006_P. Van Hedel bemesten gierton

    Diesel | € 2 korting per 100 liter