Optimaal gebruik diverse vormen gewasbescherming

Boeren staan aan de lat voor gezond en veilig voedsel voor vele miljoenen mensen: in Nederland en de ons direct omliggende landen. Kwaliteit en veiligheid staan voorop. Gewasbeschermingsmiddelen zijn noodzakelijk om die te kunnen garanderen. Het liefst gebruiken boeren en tuinders natuurlijk mechanische en groene gewasbeschermingsmiddelen, en doen dat ook

Onkruidbestijdingsmiddelen

Soms ontkomen zij er niet aan om chemische gewasbeschermingsmiddelen in te zetten om hun oogst, en dus het voedsel en groen voor de samenleving, te beschermen. Misoogsten zouden niet alleen direct de portemonnee van boeren raken, maar ook die van burgers. Deze niet-groene gewasbeschermingsmiddelen zijn aan meervoudige, zeer strenge eisen en tests onderworpen voordat ze op de markt mogen komen.  

Uiteraard zetten agrariërs alles op alles om zo veel mogelijk groene beschermingsmiddelen te gebruiken.  ZLTO ondersteunt hen daarbij. Alle boeren en tuinders werken volgens het principe van Integrated Pest Management (IPM) bij de bestrijding van onkruid, ziekten en plagen. Dat betekent dat de boer of tuinder waar mogelijk niet-chemische oplossingen gebruikt. Denk aan het kiezen van een sterk plantenras, het verbeteren van de bodem of de inzet van natuurlijke vijanden van plagen. De boer of tuinder gebruikt alleen chemische middelen als andere maatregelen niet voldoende zijn om de planten te beschermen. 

De praktijk laat zien dat sommige natuurlijke oplossingen minder gewenste effecten opleveren of alleen onder bepaalde omstandigheden goed werken.   

Omwille van hun maatschappelijke opdracht om veilig voedsel en groen te produceren moeten boeren en tuinders kunnen beschikken over een goed gevulde gereedschapskist met gewasbeschermingsmiddelen. Hebben ze die niet, dan wordt het risico op een misoogst veel groter. Dat maakt het verdienmodel voor boeren en tuinders onhoudbaar en het is slecht voor de voedselzekerheid en de gezondheid in de samenleving. Er is grote behoefte bij telers aan een veel breder pakket van groene gewasbeschermingsmiddelen, zodat alle ziekten en plagen voorkomen kunnen worden.  

Strenge dubbele toetsing  

Alle middelen die Nederlandse boeren en tuinders gebruiken, zijn allemaal goedgekeurd door het CTGB (College voor de Toelating van Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden). Het CTGB kan alleen gewasbeschermingsmiddelen toelaten waarvan de actieve stoffen ook door de EU al zijn toegelaten. Er is dus een dubbele toetsing, ook op de veiligheid. Het CTBG is de zusterorganisatie van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, dat onze medicijnen streng keurt.  

Desondanks komt het steeds vaker voor dat gemeenten, provincies of andere overheidsorganisaties landelijk beleid doorkruisen en op bepaalde gronden het gebruik van een middel proberen te verbieden. Zo kunnen boeren op bepaalde pachtgronden van de provincie Noord-Brabant geen glyfosaat meer gebruiken. Glyfosaat heeft in bepaalde kringen het imago slecht te zijn voor het milieu. Dat is onterecht, want alle andere toegelaten onkruidbestrijdingsmiddelen geven volgensde milieumeetlat een grotere milieubelasting dan glyfosaat, dat in lage doseringen wordt toegepast. Vaak omdat ze minder goed werken en het onkruid daardoor steeds terugkomt. Daardoor moeten andere toegelaten middelen vaker gebruikt worden. 


Hoe gaan we dat bereiken? 

Met de Coördinator Effectief Middelenpakket (CEMP) werken we hard om dit brede middelenpakket (groen waar mogelijk, chemisch waar nodig) voor verschillende sectoren overeind te houden. We letten daarbij goed op kleinere teelten, waar toelatingshouders (commerciële bedrijven) soms minder energie in stoppen omdat er minder commerciële mogelijkheden zijn. 

We zijn betrokken in de uitvoering van het Uitvoeringsprogramma Gewasbescherming van het ministerie van LNV.  

Met gemeenten en provincies blijven we uiteraard in gesprek om aan te tonen dat het onredelijk is om landelijk toegestane middelen te verbieden op de eigen pachtgronden. Als alternatief opperen we bijvoorbeeld om pachters te verplichten mee te doen aan de pilot voor het betreffende middel binnen het Uitvoeringsprogramma Gewasbescherming. Binnen die pilot werken telers aan het verlagen van het gebruik van dat middel, zonder dat zij direct problemen krijgen met hun teelt.

 

Ons standpunt

  • Het principe van Integrated Pest Management is leidend in gewasbescherming en onkruidbestrijding. De toepassing van chemische gewasbescherming is altijd de laatst in te zetten oplossing. Kortom: natuurlijke beschermingsmiddelen waar mogelijk, chemische waar het echt niet anders kan.  

  • Boeren en tuinders moeten alle middelen die door het CTGB zijn toegelaten, daadwerkelijk op alle gronden mogen gebruiken. Het is zeer ongewenst en verwarrend dat lagere overheden het beleid van de Rijksoverheid doorkruisen. 

  • Ook glyfosaat is een goedgekeurd middel dat in de gereedschapskist van boeren en tuinders thuishoort. Alternatieve chemische middelen zijn namelijk meer belastend voor het milieu.

Veelgestelde vragen

  • Wat zijn groene middelen?

    • Over de hele wereld gelden verschillende definities van het begrip 'groene middelen'. De EU spreekt doorgaans over biopesticiden. Het Ctgb schaart onder de groene middelen: micro-organismen, botanicals en plantextracten, en semiochemicals ('signaalstoffen', zoals feromonen). Een aantal van deze middelen valt onder de definitie van een laag-risico middel, zoals omschreven in Verordening 1107/2009. Maar een aantal ook niet. Dus een groen middel heeft niet per definitie een laag risico. Daarnaast zijn er ook chemische middelen die als laag-risico middel geclassificeerd zijn. Inmiddels zijn er in de EU 18 stoffen goedgekeurd als laag-risico stof. In Nederland zijn nu 17 laag-risico middelen toegelaten. 
  • Wat is het percentage groene versus chemisch dat agrariërs (in ZLTO-gebied) toepassen?

    • Het percentage groene middelen loopt op. Iedere maand laat het CTGB wel één of enkele middelen toe. Ik denk dat het nu ergens rond de 20% zit van de toegelaten middelen. Qua gebruik zal het rond de 15% zijn omdat veel groene middelen ook in een schema met chemische middelen gespoten worden waardoor het gebruik daarvan omlaaggaat. (Bijvoorbeeld in een schema van 6 bespuitingen worden er dan 2 vervangen door groene middelen.)  
  • Wat is de dosering glyfosaat per kubieke meter water dat boeren sproeien? 

    • Dit scheelt ook per toepassing maar gemiddeld is het 2 tot 6 liter product per ha waarbij aangetekend moet worden dat het commerciële product Roundup 360 g/l glyfosaat bevat. Dit wordt doorgaans nog verdund in 400 tot 800 liter water. En er mag 1 bespuiting per seizoen plaatsvinden. Pleksgewijs wordt meestal gewerkt met een 1% oplossing. 
  • Wie stelt de eisen voor dat Integrated Pest Management systeem samen? 

    • Dat doen de overheid en haar adviseurs. Soms gebeurt het in samenspraak met de sector.  

Uitgelicht project RECUPA: Recirculatie technieken trayvelden in aardbeienteelt

Uitgelicht project BodemUP: Haal meer uit je bodem

Bekijk alle projecten

Onze leden vertellen

Bekijk alle ledenverhalen
  • Heiko van Berlo - breed

    Heino van Berlo: ‘Lidmaatschap zie ik als zelfontplooiing’

  • jacky Dieleman

    Jacky Dieleman: ‘Geef geen commentaar als je er zelf niets aan doet’

  • stijn bierkens - breedte

    Stijn Bierkens: ‘Belangrijk dat er een organisatie is waar je bij hoort’

ZLTO Ledenvoordeel

Bekijk al het ledenvoordeel
  • Header website_0000s_0020_Tielemans computer pc binnen werken

    KPN mobiele telefonie en internet/tv | 5% korting

  • Header website_0000s_0050_zon op dak

    Zelf energie opwekken

  • Header website_0000s_0023_Stal in aanbouw advies

    Dakactie Eternit | € 0,35 per m2

  • Header website_0000s_0049_boeren ondernemers praten met elkaar discussie tuinders leden in gesprek

    Selecta koffie | 20% korting op ingrediënten

  • Header website_0000s_0006_P. Van Hedel bemesten gierton

    Diesel | € 2 korting per 100 liter