Lid worden!
Schematische weergave stikstof

Minder stikstofregels voor boeren

Brabantse boeren en tuinders hebben door de stikstofproblematiek veel voor hun kiezen gekregen. Het wegvallen van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) maakte veel agrarische bedrijven in één klap 'illegaal'. Alsof dat nog niet genoeg onzekerheid oplevert, stapelen overheden nieuwe, strenge maatregelen bovenop oudere regels. In 2020 was deze stikstofproblematiek meermaals aanleiding voor boerenprotesten. ZLTO vindt dat de bestaande stikstofuitstoot van alle landbouwbedrijven gelegaliseerd moet worden. Bovendien kunnen met de invoering van nieuwe regels voor Brabantse veehouders oude, achterhaalde regels worden geschrapt.  

Boerenprotest stikstofbeleid stikstof

In 2020 waren de stikstofregels meermaals aanleiding voor boerenprotesten. ZLTO vindt dat de bestaande stikstofuitstoot van alle landbouwbedrijven gelegaliseerd moet worden.

Sinds 1990 is de uitstoot van stikstof door de landbouw in Nederland al met 65% gedaald. Toch daalt er nog steeds te veel stikstof neer op kwetsbare natuurgebieden. Daarom was vanaf 2015 de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) van kracht. Als agrariërs een PAS-melding deden, konden ze doorgaan met hun activiteiten.  

Maar op 29 mei 2019 heeft de Raad van State geoordeeld dat de PAS niet als basis voor toestemming voor activiteiten mag worden gebruikt. Dit betekende dat veel veehouders en glastuinders plotseling een omgevingsvergunning (Wnb) nodig hadden voor hun activiteiten. Deze bedrijven werden dus van de een op de andere dag illegaal.  

Illegale boerenbedrijven? 

Twee jaar na de uitspraak van de Raad van State zitten veel boeren en tuinders nog steeds in onzekerheid. Het Kabinet heeft aangegeven dat ze de officiële PAS-meldingen en bedrijven met een berekende bijdrage van maximaal 0,05 mol stikstof wil legaliseren. LTO Nederland heeft daar hard voor gelobbyd. Daarmee wordt een klein deel van de knelgevallen opgelost.  

Maar er is nog geen oplossing voor de veel grotere groep boeren en tuinders die wel een klein beetje stikstof uitstoten, maar daar nooit iets voor hebben aangevraagd. Het gaat in het ZLTO-werkgebied om ongeveer duizend veehouders en glastuinders. Zonder legale vergunning of ontheffing zijn deze bedrijven kwetsbaar voor handhavingsverzoeken van bijvoorbeeld milieugroeperingen als MOB en Werkgroep behoud de Peel. 

Geen ruimte voor bedrijven in Nederland 

Het scenario dreigt dat deze bedrijven een vergunning moeten krijgen via extern salderen, dus het uitruilen van stikstofgebruiksruimte met andere bedrijven die stoppen of inkrimpen. Als dit scenario werkelijkheid wordt, zal er weinig ruimte overblijven voor de landbouw of andere economische activiteiten in Nederland. ZLTO vindt dat het hier gaat om bestaande activiteiten van boeren en tuinders. Het legaal houden zou daarom in onze ogen geen extra stikstofruimte te hoeven kosten. Hun stikstofemisssies waren er immers al, meestal al vele jaren of zelfs vele decennia. 

Achterhaalde regels en regelingen in Brabant

Naast de onzekerheid over de wettelijke status van hun uitstoot, hebben Brabantse veehouders ook last van nieuwe, strengere regels vanuit de provinciale overheid. Die nieuwe maatregelen worden bovenop oude regels en regelingen gestapeld. ZLTO vindt dat sommige van die oude regels achterhaald zijn en moeten worden afgeschaft. 

De Brabantse Zorgvuldigheidsscore Veehouderij (BZV) moest veehouders bijvoorbeeld  extra stimuleren om te verduurzamen. Veehouders die willen uitbreiden, moesten bovenwettelijk investeren in duurzame maatregelen. Daarbovenop moeten de meeste Brabantse veehouderijbedrijven nu zeer zwaar investeren om de uitstoot van hun stallen te verminderen. Deze stapeling van regels en maatregelen zorgt ervoor dat veehouders veel geld moeten investeren zonder daar iets voor terug te krijgen. Bedrijfsontwikkeling moet mogelijk zijn voor het overgrote deel van de veehouders en niet alleen voor een paar hele innovatieve boeren. Het is onwenselijk om boeren op te zadelen met extra regelgeving die in de praktijk weinig effect heeft.  

Stalderen   

Een andere maatregel is ‘stalderen’, dit moest ervoor zorgen dat er niet teveel intensieve veehouderijbedrijven in dezelfde regio komen. Het gaat uit van het principe ‘eerst stallen slopen of een andere bestemming geven en daarna pas bouwen’. De werkelijkheid heeft het nut van deze regeling achterhaald. Door de strenge stikstofmaatregelen en de opkoopregelingen van de overheid hebben veel Brabantse veehouders al besloten om te stoppen. Ook zijn er nu strengere regels met betrekking tot stikstof als bedrijven uit willen breiden (extern salderen). Daardoor zal de intensieve veehouderij zich in Noord-Brabant niet meer sterk uitbreiden of zich in bepaalde gebieden concentreren. Stalderen is dus net zoals de BZV een overbodige regeling geworden en ZLTO vindt dat zij bieden uit de Omgevingsverordening gehaald moeten worden.  

Wat is de oplossing/ideale situatie op dit onderwerp? 

Het oplossen van het vraagstuk rond stikstof en de PAS is juridisch complex. (Z)LTO is in gesprek met de Ministeries en de provincie om te verkennen welke oplossingsrichtingen mogelijk zijn. ZLTO pleit voor een pardonregeling om getroffen bedrijven legaal te houden. BZV en stalderen kunnen geschrapt worden uit de Brabantse omgevingsverordening. 

Als de getroffen bedrijven legaal worden gehouden, hoeven ze zelf niet te investeren in stikstofrechten. Omdat er op veel Natura 2000 gebieden gesaldeerd moet worden kan investeren in stikstofrechten kostbaar zijn. Bij ontwikkeling van bedrijven zijn er bovendien minder complexe procedures en bijbehorende kosten nodig.  

Standpunten van ZLTO voor een ander stikstofbeleid voor boeren en tuinders

ZLTO vindt dat: 

  • Boeren en tuinders hebben recht op hun plek in het Nederlandse buitengebied en mogen niet de dupe worden van het falend overheidsbeleid op het gebied van stikstof. 

  • Iedereen die te goeder trouw gehandeld heeft moet in zijn of haar situatie legaal kunnen blijven. Dat gaat niet alleen om boeren en tuinders, maar ook om duizenden andere bedrijven, zoals bouwbedrijven, industrie en andere MKB-bedrijven. Deze getroffen bedrijven moeten legaal gehouden worden door een 'pardonregeling'

  • Het legaal blijven van deze bedrijven maakt nieuwe ontwikkelingen mogelijk, zoals het bouwen van nieuwe woningen, omdat de beschikbare stikstofruimte niet gebruikt hoeft te worden voor boeren en tuinders. 

  • De Brabantse Zorgvuldigheidsscore Veehouderij moet worden afgeschaft, deze dient geen doel meer en kan daarom uit de omgevingsverordening gehaald worden.

  • De stalderen-regeling moet uit de omgevingsverordening worden gehaald, deze regeling is door de werkelijkheid achterhaald. Als het stalderen wel blijft bestaan, dan zou deze regeling aan moeten sluiten bij de te ontwikkelen Bouw-Sloop-regeling. 

Wat doet ZLTO voor getroffen boeren en tuinders?

Als ZLTO lobbyen we voor de boerenbelangen in dit dossier en we vechten eventueel besluiten collectief aan. Dit neemt niet weg dat je nu al vragen kunt hebben. Wat als het doorgaat? Wat betekent dit voor mij? Moet ik mijn stal aanpassen? Wat zijn de financiële consequenties? We willen er juist nu voor jou als lid en klant van ZLTO zijn en ondersteuning bieden waar mogelijk. We vinden het belangrijk niet alleen oog te hebben voor het collectief, maar ook juist voor jouw individuele vragen. 

Welke mogelijkheden heb je?

  • Adviesgesprek: als individueel lid kun je een adviesgesprek aanvragen met een van onze adviseurs. Er worden, vaak in samenwerking met de lokale afdeling, adviesdagen georganiseerd. Op een locatie bij jou in de buurt kun je je intekenen voor een gratis gesprek met een adviseur. Deze komt dan kijken wat het betekent voor jouw bedrijf en welke mogelijkheden je hebt. Bel hiervoor met de ZLTO-informatielijn 073 217 33 33.
  • Bijeenkomsten: lokale afdelingen organiseren bijeenkomsten voor hun leden waarop een deskundige van ZLTO kan uitleggen wat het nieuwe provinciale beleid precies inhoudt, welke mogelijkheden je hebt, welke verzachtende maatregelen er genomen zijn etc. Je bestuur kan hiervoor contact opnemen met Herman Litjens, 06 212 325 85 of herman.litjens@zlto.nl
  • Ondersteuningsnetwerk: in sommige gemeentes is er een ondersteuningsnetwerk opgericht voor boeren die met vragen zitten over hun toekomst in relatie tot het nieuwe provinciale beleid. Gemeenten organiseren dit op een eigen manier. De relatiebeheerder kan dit voor je uitzoeken. Neem gerust contact met hem of haar op. Bekijk op de kaart wie in jouw gebied relatiebeheerder is. 

Meer informatie over minder stikstofregels

Voor jou als lid is het mogelijk om mee te discussïeren over dit onderwerp op het ZLTO Ledenforum. Deze input nemen we mee in onze belangenbehartiging.

Aantal leden

13

Aantal berichten

0

Aantal documenten

0
Inloggen