Stikstofupdate

Facebook omslagfoto

  • 29 juni

Wim Bens roept op om acties publieksvriendelijk te houden

Voorzitter Wim Bens roept in zijn vlog op om acties publieksvriendelijk te houden, belicht de vervolgacties vanuit ZLTO en roept op om lokaal passende en creatieve acties te ondernemen richting gemeenteraden en inwoners.

  • 27 juni

Terugblik acties: ook in de regio lieten boeren van zich horen

Het Gelderse Stroe was woensdag het epicentrum van het boerenprotest. Maar ook in het zuiden van het land uitten boeren en tuinders hun ongenoegen over de stikstofplannen.

Op de carpoolplaats langs de A58 bij Moergestel volgden boeren en tuinders op een groot scherm live de landelijke protestactie van hun collega’s.

Bij de afrit Rilland op de A58, op de grond van Wim van Gorsel, staat ‘Pinokkio Rutte’ in de etalage voor het voorbijrazende verkeer.

204751.jpg

Een veel minder luidruchtige, maar niet minder gemeende actie vond woensdag plaats bij het gemeentehuis van Altena. ZLTO-afdelingsvoorzitter Bartje de Gouw vroeg in een gesprek met wethouder Van Vugt aandacht voor de problematiek.

204752.jpg

De jeugd heeft de toekomst, dus togen kinderen van boeren en burgers in de gemeente Bernheze op traptractors naar de basisscholen.

204753.jpg

Vanuit Steenbergen vertrok woensdagochtend een bus met zestig demonstranten richting Stroe.

204754.jpg

Cindy Geraerts, het jongste lid van ZLTO Kempengrens, overhandigde een petitie aan de Bladelse wethouder. Daarin uit de afdeling haar zorgen over huidige plannen.

204755.jpg

  • 20 juni 21.37 uur

Protestactie 22 juni 2022 in Stroe (gem. Barneveld) 

De landelijke protestactie is aanstaande woensdag 22 juni aan de Heetkamperweg in Stroe.  

Het programma duurt van 12.00u tot 15.00u. Sjaak van der Tak spreekt, samen met lokale LTO Noord-afdelingsbestuurder Wim Brouwer, namens LTO Nederland. Ook de dochters van Wim Brouwer komen aan het woord. Daarnaast staan de meeste partijen uit het landbouwcollectief op het programma. Het hele programma lees je hier (PDF).
 

Op de website van gemeente Barneveld vind je de laatste (veiligheid)informatie en parkeerinstructies over de protestactie: Boerenprotest 22 juni 2022 | Gemeente Barneveld.  
 
In dit persbericht (PDF) namens de organiserende partijen vind je nog meer informatie over de landelijke protestactie.  

Statements richting pers  
Uiteraard zal de pers ook bovenop deze landelijke protestactie duiken. ZLTO vindt het belangrijk dat leden goed weten waarom ze meedoen aan dit protest. Ieder lid heeft zijn eigen verhaal paraat. Dat is de basis van ieders verhaal.  
 
Het is goed om daarbovenop deze 3x statements op zak te steken:  

  • Dit Haagse stikstofdictaat heeft desastreuze gevolgen voor het voortbestaan van duizenden boerenbedrijven op het platteland!
  • Dit brengt onze toonaangevende voedselvoorziening in het gevaar, heeft sociaaleconomische impact op ons land en levert de natuur per saldo niks op
  • Boeren willen haalbare, evenredige doelen voor alle sectoren, geen Kritische Depositiewaarden (KDW) en sturen op de werkelijke staat van de natuur met gebiedsgerichte oplossingen.    

Houd de acties publieksvriendelijk

We weten dat we als boeren en tuinders op grote sympathie kunnen rekenen van de burgers van Nederland. Het is van belang dat we dit vasthouden, want alleen met hun steun kunnen we de politiek overtuigen om deze dwaze plannen van tafel te krijgen. Zorg er daarom voor dat alle acties (zowel op de locatie van de manifestatie, onderweg of lokaal georganiseerd) zo plaatsvinden dat burgers hier zo min mogelijk last van hebben.

De gezamenlijke gedragscode als je met de trekker komt:

  • Niet op de snelweg
  • Niet blokkeren
  • Geen vernielingen
  • Aanwijzingen autoriteiten (politie en hulpdiensten) opvolgen
  • Richtlijnen RIVM Corona aanhouden
  • Geen giertanks of aanhangers
  • Geen alcohol
  • Eten, drinken mee: het wordt warm woensdag, neem voldoende water mee!
  • Powerbank/oplader mee
  • EHBO-koffer mee

Vervoer naar protestlocatie 
Via jouw lokale ZLTO-afdeling wordt gezamenlijk vervoer naar de protestlocatie geïnventariseerd en eventueel gefaciliteerd. Of en hoe het gezamenlijk vervoer naar de landelijke protestlocatie wordt ingevuld is dus aan de lokale afdeling. Heb je hier een vraag over neem dan ook contact op met een afdelingsbestuurder van jouw afdeling: Overzicht - Afdelingen (zlto.nl) 

De protestlocatie is niet bereikbaar met het openbaar vervoer.  

Protestmaterialen 22 juni 
Namens ZLTO stellen we 50.000 actiestickers beschikbaar via de lokale afdeling. Deze worden vandaag en morgen via ZLTO-medewerkers bij de afdelingen afgegeven.  Zij delen die op de dag zelf aan je uit. 
 
Ook heeft ZLTO een spotprent gemaakt die als protest verspreid kan worden op social media. Een beeld zegt immers meer dan duizend woorden. Op onze social media vind je deze spotprent: Twitter, Facebook, LinkedIn, Instagram.    

Lokale acties 22 juni  
Mocht het zo zijn dat je lokaal iets organiseert op 22 juni zoals; tractoren langs de snelweg, stropoppen, demonstratie voor het gemeentehuis of anders dan horen wij dit graag via dit reactieformulier: Lokale acties 22 juni (zlto.nl) 

Wij maken een overzichtskaart van alle acties die 22 juni door het hele land plaatsvinden, deze publiceren we op onze social mediakanalen en website.    

  • 17 juni 15.53 uur

Update protestdag 22 juni; bestellen protestmaterialen

Kom in actie met z'n allen!  
ZLTO maakt zich grote zorgen over de toekomst van Nederlandse boeren en tuinders. Het Haagse stikstofdictaat is de doodsteek voor veel boerenbedrijven. De toekomst van boeren, tuinders, platteland en agrarische bedrijvigheid staat op het spel. Daarom roept Wim Bens (voorzitter ZLTO) leden op in actie te komen. Tijdens de landelijke actiedag 22 juni 2022 centraal in Nederland of dichterbij huis! 

Deze vlog verspreiden we ook via onze sociale media kanalen. Deel en like dit bericht zoveel mogelijk.

Protestmaterialen 22 juni
Namens ZLTO stellen we 50.000 actiestickers beschikbaar via de lokale afdeling. Deze worden via ZLTO-medewerkers bij de afdelingen afgegeven.  

Voor deze actiedag zijn er drukbestanden voor spandoeken beschikbaar die je zelf kunt bestellen bij de plaatselijke drukker of via drukwerkdeal.nl. Deze spandoeken zijn álleen voor deze actiedag!
 
Let op! Als je het spandoek via drukwerkdeal wilt bestellen dien je dat vandaag (vrijdag 17 juni) vóór 18.30 uur te doen, zodat het dinsdag binnen is.  

Download bestand spandoek 300cm x 100cm
Download bestand Spandoek 200cm x 200cm
Download bestand Spandoek 500cm x 100cm  

Instructie bestellen drukwerkdeal 
Ga naar: https://www.drukwerkdeal.nl/nl/producten/spandoeken/spandoeken-alle-materialen
 
- Kies voor PVC (510 g/m2) 
- Vervolgens voor 4/0 (enkelzijdig full color) 
- Daarna kies je voor omzomen en ringen (verstandigste om de 50 cm) 
- Bij formaat kies je het formaat wat je gekozen hebt (200 x 200 cm, 300 x 100cm of 500 x 100 cm).  
 
Ook heeft ZLTO een spotprent gemaakt die als protest verspreid kan worden op social media. Een beeld zegt immers meer dan duizend woorden. Op onze social media vind je deze spotprent: TwitterFacebookLinkedInInstagram.   

Protestlocatie 22 juni 2022 
We zijn in overleg met de gemeente Barneveld voor het verlenen van een vergunning voor de landelijke actie in het buitengebied van Stroe. Aanstaande maandag is hierover meer bekend, via een nieuwsbericht houden we je op de hoogte.   

Vervoer 22 juni  
Via jouw lokale ZLTO-afdeling wordt gezamenlijk vervoer naar de protestlocatie geïnventariseerd en eventueel gefaciliteerd. Of en hoe het gezamenlijk vervoer naar de landelijke protestlocatie wordt ingevuld is dus aan de lokale afdeling. Heb je hier een vraag over neem dan ook contact op met een afdelingsbestuurder van jouw afdeling: www.zlto.nl/afdeling.

  • 16 juni

LTO steunt acties en demonstraties

Wij roepen leden op om aan de diverse acties die worden georganiseerd deel te nemen, zowel landelijk als regionaal. Op dit moment zijn verschillende organisaties druk bezig met het organiseren van een landelijk actie op woensdag 22 juni op de Veluwe die we ondersteunen. Ook in onze eigen brede achterban worden tal van initiatieven ontwikkeld. Er worden verschillende actievormen, actiemomenten en actielocaties overwogen. Voor ons allen geldt uiteraard dat van belang is dat elke actie passend en waardig plaatsvindt. Maatschappelijk draagvlak hebben we volop. Dat moeten we zo houden.

Met alles wat er nu vanuit Den Haag voorligt kan en wil LTO niet anders dan de (organisatoren van) acties en demonstraties ondersteunen en faciliteren. Wij zijn vooral gericht op de lobby en beïnvloeding van beleid, daarom zoeken we voor deze landelijke actiedag volop de samenwerking met andere organisaties die hierop hun sporen hebben verdiend. Samen staan we sterker!

  • 16 juni

Terugkijken webinar stikstof en toekomstperspectief 

  • 15 juni

Van kaalslag platteland naar kale schappen?

Het kabinet kondigt reductiepercentages van 70 tot 95 procent aan in en rond natuurgebieden zonder dat de sociale, economische en culturele impact is onderzocht. Een kaalslag van het platteland. Dat kan betekenen dat ook het supermarktschap er straks anders uitziet, waarschuwt LTO.

“In Nederland kunnen we, elke dag weer, genieten van goed eten van eigen bodem. Zuivel, vlees, eieren, groente en fruit – we lijken soms vergeten dat eten niet vanzelfsprekend is,” zegt Sjaak van der Tak, voorzitter LTO Nederland. “Door oorlog zullen er wereldwijd meer mensen honger krijgen. In Nederland voelen veel gezinnen het in de portemonnee. En bij boeren en tuinders, de voedselmakers, stapelen de uitdagingen zich op. De stikstofplannen zijn een kaalslag van het platteland. Wat betekent dat voor de beschikbaarheid van goed eten én mooi groen uit Nederland?”

Dankzij onze vruchtbare grond, gunstige weersomstandigheden en vooral eeuwen van innovatie en vakmanschap van onze boeren en tuinders ligt hier volop vers, lekker en gezond eten in de schappen. Het merendeel wordt binnen zo’n 800 kilometer afgezet, gewoon in Europa. Een kaalslag van de productie in hele regio’s zal er voor zorgen dat zowel in binnen- als in buitenland het schap er anders uitziet. Ook nu al worden producten die uitstekend in Nederland kunnen worden gemaakt vanwege de lagere kosten uit het buitenland geïmporteerd. De aankondigde plannen, die het einde voor veel boeren en tuinders betekenen én de blijvers met extra kosten opzadelen, zullen dit versterken.

“In Nederland gaan we geen honger leiden, maar het zou toch zonde zijn als de supermarkt geen eten van eigen bodem meer aan kan bieden. Lokaal, beter voor boer en klimaat: melk en boter, aardappels en kool, een lekker stukje vlees, het hoeft allemaal niet ingevlogen te worden,” vervolgt Van der Tak.

Klimaatverandering, extreem weer, het stikstofdossier: we moeten én willen veranderen om steeds duurzamer te produceren en wereldwijd voorop te blijven lopen. Maar door steeds meer regels op regels, die soms volledig los staan van de realiteit, lopen onze ondernemers vast in een juridisch moeras.

“Van de overheid vragen daarom om samen te werken met onze voedselmakers, niet over maar mét de boer en tuinder te praten, zodat we eindelijk écht aan de slag kunnen. Dat betekent een stevige bijsturing van de stikstofplannen. Met ruimte voor innovatie, een democratisch proces van onderop, en oog voor de voorstellen vanuit de samenleving waarmee de stikstofreductie wordt versneld. Geen Haagse dictaten dus!”, aldus Van der Tak.

Meer weten over onze visie op goed eten? Lees hier de concept Toekomstvisie 2030 van LTO Nederland.

Meer weten over export? Bekijk hier de duiding bij de cijfers van het afgelopen jaar.

  • 14 juni

ZLTO sluit aan bij landelijke stikstofdemonstratie

ZLTO sluit aan bij de landelijke demonstratie tegen het ‘stikstofdictaat’ van het kabinet. Dat is gisteren besloten met een grote groep afdelingsvoorzitters.

‘De komende dagen gaan we samen met andere agrarische partijen een waardige en indrukwekkende demonstratie in elkaar zetten’, zegt bestuursvoorzitter Wim Bens van ZLTO. ‘Laten we schouder aan schouder ons verzetten tegen dit tekentafelplan en laten zien dat boeren en tuinders, mensen van de praktijk, échte duurzame oplossingen hebben.’

Deze actie is gepland voor woensdag 22 juni. We zijn op dit moment druk bezig met de voorbereidingen. Meer informatie volgt de komende dagen. Heb je vooraf al vragen of suggesties deel deze dan via het reactie formulier.

  • 13 juni

Webinar stikstof, NPLG en toekomstperspectief

Op 14 juni organiseert LTO Nederland een webinar over de Kamerbrieven over stikstof, het Nationaal Programma Landelijk Gebied en het toekomstperspectief van de agrarische sector.

LTO verzet zich tegen de stikstofplannen van het kabinet, die een kaalslag van het platteland betekenen. De ‘perspectiefbrief’ bevat enige positieve handvatten maar benadrukt vooral wat er allemaal níet meer kan.

De plannen die op 10 juni werden gepresenteerd komen hard binnen bij boeren en tuinders. Wij gaan daarom graag digitaal met u in gesprek over de Kamerbrieven, wat er aan vooraf ging, en waar we de komende tijd op inzetten.

Datum en tijdstip: dinsdag 14 juni, 20.00 – 21.30 uur

Registreren: noodzakelijk indien u vragen wil stellen, via deze link.

Meekijken: ook mogelijk zonder registratie, via deze link.

Sprekers:

    • Sjaak van der Tak, voorzitter
    • Trienke Elshof, portefeuillehouder Platteland en Omgeving
    • Erwin Wunnekink, voorzitter vakgroep Melkveehouderij
    • Mark Heijmans, themacoördinator
    • Herman Litjens, themaspecialist
    • Hans Van den Heuvel, algemeen directeur (moderator)

 

  • 10 juni 2022 15.31 uur

Reactie LTO Nederland stikstofbrieven

Ondanks enige bijstellingen op de gelekte plannen zijn de stikstofdoelen die minister Van der Wal vandaag presenteert onrealistisch. De ‘perspectiefbrief’ van minister Staghouwer verdient nadere bestudering, hoewel naast enige positieve handvatten ook deze vooral benadrukt wat er allemaal níet meer kan.

Het komt hard binnen bij ons allemaal. We hebben intensief gelobbyd in het belang van onze leden. Toch constateren we dat er te weinig is gedaan met de breed gedragen, realistische voorstellen die we met sectorpartijen en andere organisaties hebben gedaan. LTO verzet zich tegen de aangekondigde kaalslag van het platteland. De topdown-zonering en eendimensionale KDW-systematiek zijn fnuikend voor een haalbare oplossing. LTO Nederland trekt op dit moment een streep voor het Rijk: hier kunnen we zo niet aan meewerken. De regionale LTO’s zetten in op stevige bijsturing vanuit de provinciale overheden.

“De voorstellen van het kabinet betekenen een onrealistische kaalslag. Van het platteland, van de boeren en tuinders, maar ook van de natuur. Ondanks enkele empathische woorden zien we vooral dictaten van bovenaf, tegen de afspraken in het regeerakkoord. Dat  gaat niet werken,” zegt Sjaak van der Tak, voorzitter LTO Nederland.

“Het kabinet beroept zich op doorrekeningen en loopt vast in een juridisch moeras van onwerkbare normen. De verantwoordelijkheid wordt in de schoenen van de provincies geschoven. De impasse die hierdoor ontstaat helpt de natuur bovendien niet. Dat is zo jammer, zeker omdat er breed gedragen, realistische voorstellen door boeren-, natuur- en ondernemersorganisaties zijn gedaan. Met ruimte voor nuance, innovatie en een democratisch proces van onderop. Als dit de route van het kabinet blijft dan voelen boeren en tuinders weinig hoop.”

Lees hier het volledige persbericht.

Webinar
Op dinsdag 14 juni om 20.00 uur organiseren we een webinar over de stikstofbrief van minister Van der Wal en de perspectiefbrief van minister Staghouwer. We bespreken we wat deze brieven betekenen en wat de inzet van de LTO-organisaties naar de toekomst is. De webinar is bedoeld voor leden van LTO.

Actie
Op 30 mei hebben we met velen van jullie actie gevoerd om aandacht te vragen voor een van de meest bizarre uitkomsten van het stikstofbeleid: een mogelijke vergunningsplicht voor beweiden. Vandaag zijn vóór het uitkomen van de brieven nieuwe acties aangekondigd, op 22 juni. We staan in nauw contact met de initiatiefnemers en denken graag mee over een goede en passende invulling van de dag.

Weg vooruit
De hoop op enig realiteitsbesef ligt nu bij provinciebesturen. Zij worden samen met ons in deze onmogelijke positie gemanoeuvreerd. We pakken dat graag gezamenlijk op.

  • 9 juni 2022 

'Het moet écht anders' roept ZLTO-voorzitter Wim Bens in een ledenbericht. 

Vrijdag 10 juni komt de langverwachte ‘stikstofbrief’ van de ministers Van der Wal en Staghouwer. Wij vrezen het ergste op basis van wat er tot nu toe is gelekt.

ZLTO maakt zich grote zorgen over het gebrek aan ‘boerenverstand’ in Den Haag. Als de gelekte brief waarheid blijkt, dan betekent dit de doodsteek voor veel boeren en hun gezinnen. Gevolgen: sociale drama’s en een ongekende kaalslag van het platteland. Dit mag en kan niet gebeuren. 

Wij gaan over tot actie en roepen op tot gezond boerenverstand: in Den Haag en in Den Bosch. Ook gaan we in overleg met partijen die net als wij de streep zouden trekken als de ongelofelijk onrealistische doelen die tot nu toe gelekt zijn waarheid worden. 

Boeren willen meedenken, aanpassen en veranderen: maar wél met perspectief. De productie van vers en gezond voedsel is onze opdracht van de samenleving. Daarom: denk mét niet tegen boeren!

  • 3 juni 2022

Reactie LTO Nederland NRC-berichtgeving

Op vrijdag 10 juni a.s. worden twee belangrijke Kamerbrieven over het perspectief voor de landbouw en richtinggevende doelen voor stikstofreductie per N2000-gebied verwacht.

LTO maakt zich al langere tijd zorgen over de ingeslagen richting vanuit de overheid en wordt daarin door berichtgeving in het NRC Handelsblad bevestigd. Mocht de brief vanuit het kabinet uiteindelijk de absurde reductievoorstellen zoals beschreven doen, dan is voor LTO de grens bereikt. We zullen onder geen beding accepteren dat onze leden zo worden behandeld.

Onrealistische doelen

Met andere partijen heeft LTO gedragen en onderbouwde voorstellen gedaan voor realistische reducties die zowel boeren, de natuur als de rest van de economie vooruit helpen. Daar wordt helaas onvoldoende mee gedaan.

Sterker nog; er circuleren nu emissiereductiedoelen die zó onrealistisch hoog zijn dat er niets anders mogelijk is dan grootschalige kaalslag op het platteland. Dat is voor landbouw, leefbaarheid en economische ontwikkeling in vele provincies funest. Het artikel van NRC bevestigt deze signalen.

Hoop op provincies

De hoop op enig realiteitsbesef is gelegen bij provinciebesturen. Zij worden samen met boeren in deze onmogelijke positie gemanoeuvreerd. Wij roepen provincies op tot stevig verzet tegen deze onmogelijke Haagse dictaten.

Hoe het anders kan werd gisteren duidelijk. Zo maakte de provincie Overijssel bekend vanwege het ‘getreuzel van het ministerie’ zelf budget en beleid vrij te maken om PAS-melders te hulp te schieten. Dat zijn boeren die buiten hun schuld door de overheid in de problemen zijn gebracht.

Veelgestelde vragen

  • Hoe is de overheid tot deze reductiepercentages gekomen?

    • In het regeerakkoord is afgesproken dat voor 2030 de stikstofemissies met 50 % moeten dalen om daarmee 74% van de stikstofgevoelige hectares in Natura 2000 gebieden onder de KDW (kritische depositiewaarde) te krijgen. Met de reductiepercentages die het kabinet nu voorstelt wordt 81,4% van de hectares onder de KDW gebracht. De reducties moeten gerealiseerd worden ten opzichte van het jaar 2018.

      Ze maken met dit voorstel nu concreet wat dit betekent voor de opgaven in de verschillende gebieden. Het is een reductieopgave per gebied, niet per bedrijf. Het zijn richtinggevende percentages waarmee provincies mee aan de slag moeten

  • Waarom hebben sommige gebieden grotere opgaven dan anderen?

    • Dat heeft volgens de Minister drie redenen:

      a) In sommige gebieden levert de veehouderij een grotere bijdrage aan de stikstofdepositie dan in andere gebieden.

      b) In sommige gebieden kan de natuur slechter tegen stikstof (lage KDW)

      c) Door stikstofreductie slim te lokaliseren, profiteert de rest van het land er ook van. Het grootste deel van de stikstof slaat ver weg neer. Als op de Veluwe veel stikstof wordt gereduceerd helpt dat voor heel Nederland. Als het in Groningen of Zuid-Limburg wordt gedaan levert dat vooral veel stikstofdepositiereductie op voor Duitsland. 
  • Gelden deze reductiepercentages alleen voor landbouw of moeten verkeer en industrie ook wat doen?

    • De opgaven zijn vooral gericht op landbouw. De minister heeft aangegeven dat ze op het einde van het jaar met concrete landelijke maatregelen voor verkeer en industrie komt. De Minister neemt hier landelijke maatregelen omdat veruit het overgrote deel van het stikstofoxide van deze sectoren ver weg neerslaat. Uiteraard kunnen die opbrengsten van deze landelijke maatregelen wel wat op leveren voor de gebiedsopgaven. LTO Nederland vindt dat iedere sector evenredig moet bijdragen aan stikstofreductie.

  • Wie gaat de maatregelen nemen om de reducties te realiseren?

    • In het basispad (autonome ontwikkeling) rekent men op 12% reductie (bijvoorbeeld -8 % reductie aantal koeien, opbrengsten deel SRV). Er komen een aantal generieke maatregelen (o.a. opkoopregelingen, stalaanpassingen, subsidieregelingen) die reductie opleveren. Aanvullend hieraan zullen provincies extra maatregelen moeten nemen om de doelstellingen te realiseren. Een belangrijke maatregel in Brabant is bijvoorbeeld het verplicht aanpassen van de stallen.

  • Wanneer worden de maatregelen bekend gemaakt?

    • Iedere provincie moet per 1 juli 2023 een gebiedsplan af hebben. Daar moeten de maatregelen in staan, inclusief de sociaaleconomische gevolgen en hoe ze de natuurdoelen gaan halen.

  • Heeft de provincie ruimte om eigen afwegingen te maken?

    • Ja, de provincie heeft wat ruimte om zijn eigen afwegingen te maken zolang de doelstellingen uiteindelijk gehaald worden. Dit betekent dat, als er minder reductie gehaald wordt binnen één zone, er in andere zones meer gerealiseerd moet worden. Als de totale doelstelling in de provincie niet gehaald wordt, heeft de Minister aangegeven dat ze hard ingrijpt.

  • Wat vindt ZLTO van de doelstellingen?

    • Via het DE (Duurzaam Evenwicht) plan en het CTM plan heeft LTO samen met andere maatschappelijke organisaties een aanbod gedaan om stikstof te reduceren. Dat plan zit veel beter in elkaar en heeft maatschappelijk draagvlak. De doelstellingen van de Minister voor een aantal gebieden is onrealistisch hoog en leidt tot grootschalige kaalslag. Ook het tijdsbestek, binnen 8 jaar, om een dergelijke grootte reductie te halen is qua uitvoering niet realistisch.

      Ook begrijpen we de doelstellingen voor de transitiegebieden niet. Die komen zeker bij ons in Zeeland compleet uit de lucht vallen en hebben nauwelijks of geen relatie met Natura 2000. Er zit niet veel veehouderij in die gebieden. Sowieso draagt de Zeeuwse landbouw weinig bij aan de depositie, de 47% reductie is daarom veel te hoog.

      Ook in Brabant zijn gebieden aangewezen als transitiegebied waar geen relatie is met Natura 2000. Daar is de doelstelling te hoog. Volgens het RIVM zijn ze een afgeleide van doelstellingen in de andere zones. Na een paar zones ingetekend te hebben en reductiepercentages te hebben benoemd is de restopgave verdeeld over deze gebieden. Op zijn minst hadden de doelen voor die gebieden op zijn eigen merites beoordeeld moeten worden.

      Ook vinden wij de 70% reducties rond een Natura 2000 gebied niet reëel. Er zit vaak nog nauwelijks veehouderij. Daarnaast lijkt het erop dat er zones van 70% reductie zijn ingetekend bij Natura 2000 gebieden die niet stikstof gevoelig zijn. Dat is helemaal niet te verklaren.

  • De overheid focust zich bij de opgaven op de Kritische Depositiewaarde (KDW). Wat vindt LTO hiervan?

    • Ook bij deze doelenbrief wordt er veel te eenzijdig naar de KDW gekeken. Er moet veel breder gekeken worden naar hoe het met natuur gaat. De doelstelling van Europa is behoud, en waar nodig herstel van natuurwaarden. In de praktijk blijkt vaak dat het redelijk gaat met de natuur terwijl KDW toch wordt overschreden (zie o.a. PBL-rapporten). Ook uit het memo van het RIVM blijkt dat een aantal KDW’s nooit haalbaar zijn.

  • De kaartjes zijn vaag en het is niet te zien of ik in een gebied lig.

    • Dat klopt, exacte grenzen zijn er nog niet. Bij de hoge reductiepercentages van 70% gaat het waarschijnlijk om 1 kilometer zones rondom stikstofgevoelige Natura2000 gebieden, maar dat is niet zeker. Ministerie heeft hier bewust voor gekozen omdat het aan de provincies is om uit te voeren hoe ze de doelen gaan realiseren.

  • Waarom ziet het kaartje voor Gelderland er anders uit?

    • In Gelderland is voor een andere variant gekozen. Omdat de bedrijven op de Veluwe relatief per kg stikstof het meest bijdragen aan de depositie in Nederland (midden van het land) is er daar voor gekozen om in de buurt van de Veluwe heel veel te doen en de rest van de provincie weinig.          

  • In Brabant moeten bedrijven hun stallen aanpassen. Wat heeft het voor zin om een stal aan te passen als je niet weet of je straks door mag?

    • ZLTO blijft de provincie Noord-Brabant er nadrukkelijk op wijzen dat de deadline van 1 januari 2024 onhaalbaar en dus onwenselijk is.

      Onze argumentatie richt zich op een gelijk speelveld voor Noord-Brabantse boeren ten opzichte van hun collega’s elders in het land – zeker met het oog op innovatiegelden. Daarnaast voorzien wij dat het praktisch niet haalbaar is voor provincie, omgevingsdiensten en gemeenten om tijdig de stortvloed aan vergunningaanvragen te behandelen en af te werken, opdat agrarisch ondernemers met de financiering aan de slag kunnen en vervolgens een leverancier en installateur kunnen vinden. In anderhalf jaar tijd gaat dit nooit lukken, wat leidt tot een juridisch en sociaal drama. Dus is het in ieders belang dat de deadline verschuift, maar de doelen dezelfde blijven. Dat is onze oproep aan de provincie Noord-Brabant.