Zonne-energie

De agrarische sector speelt een belangrijke rol in de energietransitie waarin Nederland zich bevindt. De opwek van duurzame elektriciteit vindt immers met name plaats door zon- en windenergie, die een beslag leggen op de fysieke ruimte. Ruimte die grotendeels in boerenhanden is. We zien een opmars van duurzame energie projecten in Nederland.

ps-0511-zijtaart-zonnecollectoren-varkensbedrijf-(8)

Vanuit het Klimaatakkoord ligt er een grote opgave om elektriciteit duurzaam op te wekken en ons aardgasverbruik te reduceren. Ruim 40% van de reductie van CO2-uitstoot in 2030 dient plaats te vinden door de opwek van hernieuwbare elektriciteit. Veel partijen zien in het buitengebied de ruimte die nodig is om zon- en windparken te realiseren. Dat leidt ook tot (steeds meer) weerstand, niet alleen bij agrariërs maar ook bij omwonenden. Prognoses wijzen erop dat 0,7% van alle landbouwgrond benodigd is voor zonnepanelen op grond, inmiddels gaan ook de eerste stemmen op om zonnepanelen te verplichten via de Wet Milieubeheer.

De overheid heeft om de doelstellingen te kunnen behalen Nederland onderverdeeld in 30 regio’s waarbij iedere regio een Regionale Energie Strategie (RES) moet opstellen: een regionaal plan voor de opwek van duurzame elektriciteit én warmte. Alle 30 plannen tezamen moeten optellen tot de nationale doelstelling van 35 terawattuur (TWh) duurzame opwek in 2030. Op dit moment wordt per regio in kaart gebracht hoeveel wind en zon gerealiseerd moet worden, dan gaat het doorgaans om 1000 hectare zonnepanelen en 100 windmolens per regio.

De opgave per regio ligt tussen de 1,5 – 2,5 TWh, 1 TWh staat ruwweg gelijk aan 152 windturbines (3MW/turbine) of 1665 hectare zonneveld (0,8 MW/ha).

Standpunten ZLTO zonne-energie:

  • Op dit produceert 1 op de 3 boeren al duurzame energie, waarvan het overgrote deel door zonnepanelen op het dak. ZLTO vindt dat zonne-energie zoveel mogelijk op daken moet worden gerealiseerd, want de beschikbare gronden voor gebruik door boeren zijn beperkt.

  • ZLTO vindt dat duurzame energieprojecten geen verslechtering van de landbouwstructuur mogen veroorzaken. Het ontwikkelingsperspectief van (jonge) toekomstgerichte boeren dient voorop te staan, dan gaat het bijvoorbeeld om grondgebondenheid en weidegang.

  • De opwekking van duurzame energie moet sociaal zijn, dat betekent dat de omgeving van de producent mee profiteert van de productie. Zo blijft draagvlak gegarandeerd voor de energieproductie door boeren. ZLTO vindt dat tenminste de helft van de energieprojecten door boeren sociaal moet zijn, uiteraard moet vooral de boer zelf profiteren. Voorkomen moet worden dat de opbrengsten naar buitenlandse investeerders en externe projectontwikkelaars wegvloeien.

  • ZLTO stimuleert en ondersteunt coöperatieve projecten waarin boeren meer zeggenschap hebben over waar en onder welke voorwaarden energieprojecten kunnen worden gerealiseerd. Dat vraagt samenwerking tussen boeren, met energiecoöperaties en omwonenden.

Wat is de oplossing/ideale situatie op dit onderwerp?

De leden van ZLTO profiteren maximaal van de energietransitie doordat (groepen) boeren lokaal de regie hebben over het buitengebied, de agrarische sector haar imago versterkt doordat ze erkend wordt voor haar bijdragen aan duurzame energie en dat boeren meeprofiteren van de opbrengsten uit energieprojecten.

Wat doet ZLTO?

Vanuit ZLTO werken we aan 4 thema’s:

  1. Energiebesparing

Advies: Energiebesparende maatregelen lijst beschikbaar per deelsector en ondersteuning van agrariërs die met energiebesparing aan de slag willen.

Project: Monitoring van elektraverbruik van installaties en verkenning naar mogelijkheden van energie management systemen. 

Lobby: Vereenvoudiging meldplicht Wet Milieubeheer en erkenning van bijdrage energiebesparing in de agrarische sector.

  1. Energie opwekking

Advies: Onafhankelijk advies bij zonnepanelen op dak, ondersteuning bij subsidie, netbeheerder, offertes, Garantie van Oorsprong: certificaat van groene stroom (per 1000 kWh ontvangt een groenestroom producent een certificaat); Ondersteuning bij opzetten van samenwerkingen en oprichting van coöperaties bij (grootschalige) energieprojecten; Kennisdeling en excursies rondom energie

Projecten: Lokale biomassa ketens met korte-omloop-hout en klimaatslim landschap, e.g. CDEB; Oprichting van energie-coöperaties; Dubbelfunctie zonne-energie en landbouw: e.g. fruitteelt of waterberging

Lobby: ZLTO laat aan wethouders, gemeenten, provincies en andere partners weten wat de agrarische sector belangrijk vindt in de energietransitie, via Regionale Energie Strategie en LTO (m.n. subsidies)

  1. Energie opslag

Vanuit LTO betrokken bij waterstof projecten (e.g. waterstof tractor en glastuinbouw)

  1. Regionale Energie Strategie

Erkenning van rol agrarische sector in grootschalige duurzame energie, posities in klankbordgroep per RES en belang van behoud landbouwstructuur (pleitten voor meervoudig landgebruik) en aandacht voor goede verdeling van lusten en lasten.

De vraag die we je willen voorleggen in het Ledenforum is:

ZLTO heeft altijd tegen zonnepanelen op boerenland gepleit, om die ruimte beschikbaar te houden voor agrarische productie. Er komt steeds meer vraag naar boerenland voor de plaatsing van zonnepanelen, hoe vind jij dat wij hiermee om moeten gaan?

Discussieer mee