Lid worden!
Header - natuurbeheer boerenerf

Natuurbeheer op het boerenerf

In en rond Natura 2000-gebieden wordt veel gedaan om de kwaliteit van de natuur te verbeteren. Het budget hiervoor komt deels uit het Programma Natuur van het ministerie van LNV. Om de natuurgebieden robuuster te maken wordt werk gemaakt van natuur- en landschapsbeheer, uitgekiend bodembeheer en duurzaam waterbeheer. Boeren zijn zeer goed in staat om deze zogenaamde ‘ecosysteemdiensten’ te leveren op hun gronden. Als we dit goed aanpakken, kunnen boeren dit inpassen in hun bedrijfsvoering met behoud van de agrarische productie.

ps-0811-escharen-akkerrand--biodiversiteitBoeren zijn de aangewezen landschapsbeheerders en leveranciers van ecosysteemdiensten.

Ecosysteemdiensten op boerenland 

De overheid staat voor de uitdaging om het stikstofprobleem in Nederland op te lossen. Zij kiest daarbij voor een tweesporenbeleid. Aan de ene kant wordt ervoor gezorgd dat er minder stikstof neerdaalt op de daarvoor gevoelige natuurgebieden. Dat gebeurt bijvoorbeeld door stallen aan te passen of stikstofproducerende bedrijven te verplaatsen of uit te kopen, maar bijvoorbeeld ook snelheidsbeperkingen op snelwegen in te voeren. Aan de andere kant worden de Natura 2000-gebieden sterker gemaakt. Dat kan door rondom deze gebieden grondeigenaren te stimuleren bepaalde ecosysteemdiensten te leveren. 

Dan gaat het om bodembeheer, waterbeheer, natuurbeheer en het uitvoeren van klimaatbeleid. Dit zijn allemaal ecosysteemdiensten die hoofdzakelijk plaats zullen vinden op boerenland en die een boer zelf kan uitvoeren. De nadruk blijft liggen op behoud van de agrarische bestemming van de gronden, en als we dit goed aanpakken zorgt het voor een extra verdienmodel voor de boer. 

Over welke ecosysteemdiensten gaat het? 

Boeren zijn de aangewezen landschapsbeheerders en leveranciers van ecosysteemdiensten. Zij bezitten namelijk de meeste gronden en kunnen ecosysteemdiensten met een verdienmodel koppelen aan andere belangrijke maatschappelijke thema’s, zoals duurzame voedselproductie en klimaatadaptatie. Bovendien hebben boeren de materialen, kennis en het netwerk om de gevraagde werkzaamheden uit te voeren. Boeren zijn hier trots op. De ecosysteemdiensten die zij kunnen leveren zijn zeer divers. Denk bijvoorbeeld aan akker- en weidevogelbeheer, akkerrandbeheer, aanleg van stroken voor biodiversiteit, insecten, bijen, Functionele Agrobiodiversiteit (FAB) of natuurlijke plaagbestrijding, het binden van koolstof in de bodem, watermaatregelen of simpelweg het aanleggen van erfbeplanting en landschapselementen zoals houtwallen, heggen en boerenbos op overhoeken en minder rendabele percelen. 

Voor versterking van de natuur in de stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden zal de komende jaren budget beschikbaar komen vanuit het landelijk Programma Natuur van LNV. Met deze middelen kunnen in de directe schil rond de stikstofgevoelige N2000-gebieden maatregelen worden uitgevoerd die een bijdrage leveren aan de instandhoudingsdoelen voor de stikstofgevoelige habitats. ZLTO ziet het liefst dat alle boeren die aan de slag willen met het leveren van ecosysteemdiensten, die mogelijkheden ook krijgen. Dit kan door steun van de overheid, maar we werken ook aan nieuwe samenwerkingen met de markt. Bijvoorbeeld in projecten rondom de ‘koolstofboeren’, samenwerking met energiemaatschappijen en andere particuliere organisaties.  

Het laten leveren van ecosysteemdiensten door boeren op boerengrond is verreweg de meest efficiënte manier om de doelen op het gebied van klimaat, CO2-reductie, Natura 2000-gebieden en biodiversiteit te realiseren. 

Wat is de oplossing/ideale situatie op dit onderwerp? 

ZLTO vindt dat het leveren van ecosysteemdiensten door boeren een belangrijk onderdeel is van het agrarisch verdienmodel van de toekomst. Boeren zijn in toenemende mate met meer dingen bezig dan alleen het produceren van goed, gezond voedsel en dit zal in de toekomst steeds belangrijker worden. Doordat boeren de gronden bezitten en goed georganiseerd zijn, kunnen zij op de meest efficiënte manier bijdragen aan de uitdagingen die de komende decennia op ons afkomen. Dat geldt ook voor de stikstofcrisis. De komende jaren zal er veel moeten gebeuren rond de Natura 2000-gebieden. Er komen flinke budgetten vrij voor klimaatadaptie, biodiversiteit en duurzaam water- en bodembeheer. Dat geld moet zoveel mogelijk op boerenerven terecht komen om de agrarische structuur te verbeteren en blijvende agrariërs een duurzaam toekomstperspectief te geven.  

Standpunt natuurbeheer op het boerenerf

ZLTO vindt dat: 

  • Alle boeren de kans moeten krijgen om het leveren van ecosysteemdiensten in hun bedrijfsvoering op te nemen. Financiering hiervan kan zowel vanuit de markt als vanuit de overheid komen.

  • Boeren in de directe omgeving van de stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden moeten door het leveren van ecosysteemdiensten in aanmerking komen voor budget vanuit het Landelijk Programma Natuur.

  • Boeren moeten kunnen blijven boeren in en rond Natura 2000, daarom moeten zij de kans krijgen om hun bedrijfsvoering op hun omgeving aan te passen met een aantrekkelijk duurzaam verdienmodel.

  • Het laten leveren van ecosysteemdiensten door boeren op boerengrond is verreweg de meest efficiënte manier om de doelen op het gebied van klimaat, CO2-reductie, Natura 2000-gebieden en biodiversiteit te realiseren. 

  • Boeren zijn de enige landschapsbeheerders die in staat zijn om integraal te werken. Zij kunnen op één perceel tegelijkertijd werken aan klimaatadaptatie, een bijdrage leveren aan de biodiversiteit, bezig zijn met duurzaam waterbeheer én gezond, lekker voedsel produceren.  

Wat doet ZLTO? 

ZLTO heeft, samen met haar afdelingen grenzend aan de stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden en de agrarische collectieven in Noord-Brabant, een concreet aanbod voor de te leveren ecosysteemdiensten vanuit de boeren bij de provincie neergelegd. Al vele jaren wordt er samen met collectieven en Agrarische Natuur Verenigingen (ANV’s) gewerkt aan natuur, biodiversiteit, water en bodembeheer op boerenland. Er is de laatste jaren bij boeren veel vraag naar de mogelijkheid om aan duurzaam landschapsbeheer te gaan doen. Er zijn in Noord-Brabant en Zeeland wachtlijsten met agrariërs die aan de subsidieregeling voor Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) willen deelnemen. Ook zoeken we naar mogelijkheden om agrarische ecosysteemdiensten te financieren op nieuwe manieren, voorbeelden zijn onze samenwerkingen met de ‘koolstofboeren’ en bij het windpark Krammer. Hier vinden boeren en lokale, particulieren partijen elkaar om gezamenlijk te werken aan een betere toekomst.  

ZLTO moedigt dit aan en faciliteert waar mogelijk. Rond de Natura 2000-gebieden nemen wij actief deel aan gebiedsprocessen en zorgen wij ervoor dat het aanbod vanuit de agrarische sector op het netvlies staat van de overheid. Samen met de agrarisch collectieven geven we inhoud aan de mogelijkheden voor realisatie van ecosysteemdiensten op het boerenerf.  

LTO Nederland is namens ZLTO samenwerkingspartner in het landelijke Deltaplan Biodiversiteitsherstel. Dat is een initiatief waarin natuurorganisaties, boeren, burgers, wetenschappers, banken, overheden en bedrijven zich samen inzetten voor biodiversiteitsherstel in Nederland. 

Meer informatie over Natuurbeheer op boerenerf

Voor jou als lid is het mogelijk om mee te discussïeren over dit onderwerp op het ZLTO Ledenforum. Deze input nemen we mee in onze belangenbehartiging.

Aantal leden

15

Aantal berichten

2

Aantal documenten

0
Inloggen