Keuzevrijheid boeren bij reductie emissies

Ons weer wordt extremer: milde winters met heftige plensbuien, gevolgd door kurkdroge zomers. Boeren en tuinders merken dit het eerst. Zij hebben namelijk voldoende water nodig om gewassen te kunnen telen. Die behoefte aan water hebben zij op specifieke momenten, zoals bij de kiemperiode van gewassen. Als dat water ontbreekt, moeten boeren beregenen. ZLTO maakt zich er hard voor dat de behoefte om te beregenen afneemt. Dit neemt niet weg dat boeren beregening soms nodig hebben voor hun bedrijfsvoering.

Reduceren emissies

Er is veel te doen over emissies in de Nederlandse veehouderij, met name stikstof. De sector werkt al decennia hard om die uitstoot terug te dringen, en met succes. Toch legt de overheid boeren vaak middelvoorschriften op. Daardoor kunnen ze vaak niet zelf kiezen hoe ze hun uitstoot verminderen. ZLTO wil dat boeren die vrijheid wél krijgen. Dan kunnen ze voor oplossingen kiezen die alle uitstoot van schadelijke stoffen tegelijk verminderen: niet alleen stikstof maar ook van fijnstof en methaan. Bovendien kunnen ze maatregelen nemen die bij hun specifieke bedrijfsvoering passen.


Uitstoot van stikstof 

De veehouderij heeft in de afgelopen decennia al veel bereikt op het gebied van emissiereductie, vooral qua geur en stikstof. De uitstoot van stikstof is sinds 1990 fors teruggebracht (ruim 65%). Maar die flinke stappen in de goede richting zijn nog niet genoeg. Er is maatschappelijke druk en ook regelgeving vraagt om een verdere verlaging van emissies door de veehouderij.

Emissie ammoniak land- en tuinbouw.jpg

Integrale benadering 

Bij emissiereductie gaat het niet alleen over geur en stikstof, maar ook om methaan, fijnstof en endotoxinen. Het probleem is dat de ene techniek misschien goed werkt tegen stikstofemissie, maar nauwelijks effect heeft op de uitstoot van methaan. Daar is een andere techniek dan weer effectief. Als we nu bijvoorbeeld eenzijdig focussen op stikstof, dan kan dat ervoor zorgen dat boeren later weer opnieuw moeten investeren om ook andere vormen van uitstoot te verminderen.

Daarom is het zaak om te bevorderen dat emissies er helemaal niet zijn; een brongerichte aanpak is het meest kansrijk om alle emissies tegelijk aan te pakken. Dat noemen we de integrale aanpak. Boeren willen de komende jaren aan de slag met de reductie van alle emissies. Ze willen werken aan een duurzame kringloop van mineralen, maar kunnen hun geld maar één keer goed uitgeven. Daarom past een integrale aanpak bij de emissiereducties in de toekomst.

Boeren willen werken aan een duurzame kringloop van mineralen, maar kunnen hun geld maar één keer uitgeven

Keuzevrijheid 

In het verleden hebben boeren vaak middelvoorschriften gekregen. De overheid bepaalde welke maatregelen boeren moesten nemen en welke technieken ze moesten gebruiken. De ondernemer kon slechts kiezen uit een beperkt lijstje met stalsystemen. Daar hield zijn keuzevrijheid op. ZLTO vindt dat geen wenselijke situatie.

De boer heeft namelijk veel meer knoppen om aan te draaien dan alleen de uitstoot van zijn stal. Zijn keuzepalet bevat naast stalsystemen (vloeren, brongerichte mestscheiding) ook innovatie met dier- en voermanagement, weidegang of fokkerij. Ook mestverwaarding, precisiebemesting en goed bodembeheer kunnen bijdragen. De overheid zou aan boeren emissiedoelen moeten voorschrijven in plaats van middelen. Zo kan de ondernemer zelf kiezen hoe hij die doelen wil bereiken. Een integrale aanpak wordt dan mogelijk.

Emissiebron Mln kg NH3 .
Stal en mestopslag 55 49%
Uitrijden van mest 40 36%
Kunstmest 9 8%
Overig 5 5%
Beweiding 1 1%
totaal land- en tuinbouw 111 100%
 

Het keuzepalet van de boer, in bovenstaande tabel zien we de ammoniakemissie door de land- en tuinbouw in 2018: 111 miljoen kg NH3. 87% daarvan is direct gerelateerd aan de dierlijke mest: in de stal, vanuit de mestopslag, bij het uitrijden of bij de beweiding. Bron: RIVM/emissieregistratie 

Broeikasemissies veehouderij.jpg

In de periode 1990-2019 is de methaanemissie gedaald met 13% ( 14,7 -> 12,8 Mton). Dit vooral door minder enterische methaan emissie rundvee (afname melkveestapel) en verbetering mestmanagement wat vooral door stalaanpassingen varkenshouderij (1,6 Mton) is gerealiseerd. Bron: RVO 2018

Van middel- naar doelvoorschriften 

Veehouders kunnen door mest te scheiden aan de bron emissies reduceren en door middel van mestbewerking bijdragen aan uiteenlopende vormen van duurzame verwaarding. Om over te kunnen gaan op het opleggen van doelen in plaats van middelen wil ZLTO experimenteren met realtime monitoring. Dat is een innovatie waarmee de veehouder, de vergunningverlener en de handhaver in de gaten kunnen houden of de uitstoot op het boerenerf inderdaad minder wordt. Daarnaast motiveert het ook de ondernemer als hij real-time kan zien wat zijn maatregelen voor resultaten geven en kan hij indien nodig bijsturen. Die aanpak kan bedrijfseconomisch interessant zijn voor de boer.

Standpunt Reduceren emissies

ZLTO vindt dat:

  • Innovatie en een integrale blik op de aanpak van uitstoot in de veehouderij zijn goedkoper, effectiever en fatsoenlijker richting de agrarische sector. 

  • Agrarisch ondernemers moeten worden afgerekend op het halen van emissiedoelen, niét op het installeren van voorgeschreven technieken. 

  • Agrarisch ondernemers moeten keuzevrijheid hebben in de manier waarop ze emissiereductie bereiken. 

  • Brongerichte, innovatieve maatregelen kunnen in rundvee-, kalver-, varkensstallen, waarbij de mest zo snel mogelijk wordt gescheiden in een feces- en urinefractie, tot een beter resultaat leiden. Ook in de pluimveesector kan met betere technieken meer resultaat geboekt worden.

  • We moeten samen met overheden en maatschappelijke organisaties inzetten op integraliteit en kringloopdenken, met oog voor het gehele houderijsysteem. Dit zorgt ervoor dat veehouders aan de slag kunnen met het terugdringen van emissies omdat dit geld bespaart, dierenwelzijn en diergezondheid verbetert, en energie of mineralen oplevert die weer elders benut kunnen worden. 

  • De stikstofemissie-eisen moeten in Brabant worden aangepast voor stalsystemen die integraal goed scoren, zodat deze toch gebruikt kunnen gaan worden.  

Uitgelicht project RECUPA: Recirculatie technieken trayvelden in aardbeienteelt

Uitgelicht project BodemUP: Haal meer uit je bodem

Bekijk alle projecten

Onze leden vertellen

Bekijk alle ledenverhalen
  • Heiko van Berlo - breed

    Heino van Berlo: ‘Lidmaatschap zie ik als zelfontplooiing’

  • jacky Dieleman

    Jacky Dieleman: ‘Geef geen commentaar als je er zelf niets aan doet’

  • stijn bierkens - breedte

    Stijn Bierkens: ‘Belangrijk dat er een organisatie is waar je bij hoort’

ZLTO Ledenvoordeel

Bekijk al het ledenvoordeel
  • Header website_0000s_0020_Tielemans computer pc binnen werken

    KPN mobiele telefonie en internet/tv | 5% korting

  • Header website_0000s_0050_zon op dak

    Zelf energie opwekken

  • Header website_0000s_0023_Stal in aanbouw advies

    Dakactie Eternit | € 0,35 per m2

  • Header website_0000s_0049_boeren ondernemers praten met elkaar discussie tuinders leden in gesprek

    Selecta koffie | 20% korting op ingrediënten

  • Header website_0000s_0006_P. Van Hedel bemesten gierton

    Diesel | € 2 korting per 100 liter